Er wordt gewerkt aan een herziening van ISO 9001. De verwachting is dat die in 2026 wordt gepubliceerd. Wanneer precies, en hoe die er exact uitziet, is op dit moment nog niet definitief.
Dat is belangrijk om meteen helder te hebben.
Maar die onzekerheid is geen reden om achterover te leunen. Want de richting van de herziening is wél duidelijk. En die richting zegt iets over hoe organisaties vandaag met kwaliteit omgaan.
Laten we beginnen met rust brengen.
Wie nu al ISO 9001-gecertificeerd is, hoeft niets opnieuw te doen. Dit gaat niet over hercertificeren, maar over doorontwikkelen.
Organisaties werken vandaag anders dan toen ISO 9001 in 2015 werd geïntroduceerd.
Het tempo ligt hoger. Werk loopt vaker over teams en ketens heen. Verwachtingen van klanten en partners zijn concreter geworden. Tegelijk is de ruimte om fouten te herstellen kleiner dan vroeger.
We zien in de praktijk dat kwaliteitssystemen soms zijn verworden tot iets wat vooral in stand wordt gehouden. Het systeem wordt onderhouden en audits worden gehaald. Maar het is vaak net te weinig om echt richting te geven aan de koers van de organisatie.
De herziening van ISO 9001 is bedoeld om dat gesprek opnieuw te voeren, door bestaande principes scherper toe te passen.
Wat duidelijk naar voren komt, is een verdere verschuiving in focus. Minder nadruk op beschrijven hoe het zou moeten werken. Meer aandacht voor hoe het daadwerkelijk werkt.
Kwaliteitsmanagement beweegt zich daarmee weg van papier en dichter naar gedrag, keuzes en samenhang. Het systeem wordt minder een controlelaag en meer een hulpmiddel om richting te geven.
Dat vraagt iets anders van organisaties. En vooral van leiderschap.
In veel organisaties is kwaliteit belegd bij een rol of afdeling. Dat is begrijpelijk en vaak praktisch. Tegelijk ontstaat daarmee het risico dat kwaliteit losraakt van de echte keuzes die worden gemaakt.
De herziening van ISO 9001 legt meer nadruk op betrokkenheid van directie en management. Geen zorgen, niet met het doel om agenda’s te vullen met extra meetings. Het gaat in de kern over het verbinden van kwaliteit aan doelen, risico’s en prioriteiten.
Een procedure zegt iets over hoe je wilt werken. Cultuur laat zien hoe er echt gewerkt wordt.
ISO 9001 schuift steeds nadrukkelijker richting vragen over gedrag en cultuur. Hoe gaan teams om met afwijkingen? Wordt verbeteren gezien als extra werk, of als onderdeel van het werk? Helpen processen mensen vooruit, of staan ze in de weg?
Dit soort vragen bepalen of een organisatie kan leren en zich kan aanpassen. Ze maken het verschil tussen een systeem dat wordt gevolgd en een systeem dat wordt gebruikt.
Contextanalyses en overzichten van belanghebbenden zijn al jaren onderdeel van ISO 9001. In de praktijk blijven ze echter vaak algemeen en losstaand.
De herziening benadrukt dat context bedoeld is als richtinggevend kader. Het helpt om scherp te krijgen wat er echt speelt rondom de organisatie. In de markt. In de keten. In wet- en regelgeving. In verwachtingen van klanten en maatschappij.
Wanneer die context serieus wordt gebruikt, krijgt het kwaliteitssysteem vanzelf meer betekenis. Het wordt een logisch verlengstuk van strategie en dagelijkse keuzes.
Risico’s in kwaliteitsmanagement gaan al lang niet meer alleen over procesfouten. Ze raken ook continuïteit, betrouwbaarheid en reputatie.
ISO 9001 legt steeds meer nadruk op het verbinden van risico’s aan doelstellingen en verbeteringen. De herziening onderstreept dat risico’s niet los moeten staan van doelen en verbeteringen. Alles hangt met elkaar samen.
De herziening vraagt nu geen directe actie. Er hoeft niets te worden omgegooid. Wachten op de definitieve normtekst is geen probleem.
Tegelijk is dit wel een logisch moment om stil te staan bij een paar eenvoudige vragen. Doet het kwaliteitssysteem wat het moet doen? Helpt het teams in hun werk? Is het gesprek over kwaliteit onderdeel van het gesprek over richting en keuzes?
Organisaties die hier nu al scherp naar kijken, merken straks dat de nieuwe norm weinig spanning oplevert. Het systeem sluit dan al aan op hoe er gewerkt wordt.
ISO 9001 in 2026 maakt één ding duidelijk: een kwaliteitssysteem dat vooral wordt onderhouden, verliest zijn waarde. Organisaties die kwaliteit serieus nemen, gebruiken het om richting te geven en keuzes te onderbouwen.
Aymigo helpt organisaties om dat punt te bereiken. Zodat kwaliteit weer helpt bij leiderschap en groei. Nieuwsgierig hoe ISO 9001 jullie helpt om richting te geven? Dan is dit een goed moment om met elkaar in gesprek te gaan.
Lees de laatste inzichten over certificering, audits en innovatie.
.png)
.png)
.png)